1/ Hỏi: Thưa Đạo Sư, hầu hết người tu hành đều gặp thị phi, điều này có ý nghĩa gì?
Rinpoche: Hầu hết người tu hành nào ít nhiều cũng phải đối diện với thị phi; nó xảy ra như việc thường tình và khó tránh khỏi. Nhưng xét ở một phương diện khác, Thị phi là một cách thức tốt để rèn luyện tâm. Trước những lời dối trá, bịa đặt hay những lời vô nghĩa, đó cũng là dịp để chúng ta tự quán chiếu xem tâm mình đã thật sự biết buông xả hay chưa.
2/ Hỏi: Vậy bạch đạo sư, khi bị xúc phạm hay hiểu lầm, chúng con nên phản ứng như thế nào?
Rinpoche: Con người thường chấp vào “Ngã” hay còn gọi là cái tôi, khi ai xúc phạm vào cái tôi của bản thân chúng ta sẽ tìm mọi cách phân bua nhưng dù chúng ta có phân bua nó vẫn chẳng thể thay đổi dù chỉ một chút, vậy chúng ta phải làm gì?
“Im lặng như Thánh” — đây là lời mà Đức Phật Thích Ca đã chỉ dạy chúng ta. Im lặng để quan sát tâm gì đang sanh khởi, im lặng để quan sát lòng từ bi của chúng ta lớn đến đâu, im lặng để quan sát định lực chúng ta đã đủ vững mạnh chưa và im lặng để buông xả những cái bám chấp vào cái “Tôi”.
3/ Hỏi: Vì sao không nên phân bua, thưa Đạo Sư?
Rinpoche Đáp: Đừng cố gắng phân bua bởi vì mọi thứ trên thế gian này đều là nhân quả, gieo nhân nào gặt quả nấy là chuyện thường tình.
Là người tu hành, thấy người ta gieo nhân cay đắng mình cũng gieo giống người ta thì mình cũng không khác họ là bao. Người xưa nói: “Cây kim giấu trong bọc lâu ngày cũng lộ ra”, đó là lời nhắc rất sâu sắc của chư hiền đức, bởi sự thật vốn giống như mặt trời — dù mây có che khuất ánh sáng thì cũng chỉ là nhất thời. Cho nên bản thân chúng ta phải biết “phản tỉnh quay đầu”, thấy sai chớ có phạm. Người xưa cũng dạy rằng “Phàm làm việc gì phải nghĩ đến hậu quả của nó” – đây hàm ý nhắc nhở chúng ta trước khi nói hay hành động cần phải chắc chắn rằng chúng ta đã thật sự hiểu rõ ràng. Nếu như chỉ một lời nói sai trái đến bậc tu hành thì nghiệp quả rất nặng nề, phàm như vị tu hành đó là vị có chứng ngộ thì nghiệp này không thể tính xuể, đồng nghiệp “vô gián” vì đây chính là Phá Hòa Hợp Tăng.
4/ Hỏi: Xin Đạo Sư chỉ dạy thêm về việc giữ gìn lời nói và tránh tà kiến?
Rinpoche: Suy cho cùng, người xưa vẫn nhắc rằng: “Bệnh tùng khẩu nhập họa tùng khẩu xuất”, vì thế chư tiền đức mới dạy rằng phải “uốn lưỡi bảy lần trước khi nói”. Chỉ một lời nói sai thiếu cẩn trọng cũng có thể tạo thành nghiệp quả rất lớn; nếu như nói sai đến các bậc tu hành đã chứng ngộ thì nghiệp báo càng nặng nề, ngay trong kiếp hiện tiền có thể thấy rõ.
Ngày nay có không ít người mượn danh thần thánh, đồng cốt hay bói toán để nói năng tùy tiện, gieo rắc những điều sai lệch, chúng ta phải thật cẩn trọng với các loại quỷ thần này. Bởi vì dù có là thần linh thì vẫn còn vô minh nên chúng ta phải thật trí tuệ để suy xét thật kỹ. Các loài quỷ thần tà kiến thường sẽ đả kích người tu hành và hậu quả của chúng nặng nề gấp trăm lần. Vì vậy, chúng ta nên tránh xa và chỉ nên chân chánh tu hành chớ nên tạo nghiệp lực chỉ vì nhất thời vô minh.
– Trích Chuyên Mục Vấn Đáp Từ Đức Pháp Vương H.H Kadam Choje Dongchen Chötrul Rinpoche (H.E 17th Tumtin Rinpoche) –
